🎙️ 1. Mở Đầu: Bạn Có Đang Đứng Trước Một Cánh Cửa Khóa?
Chào các phi hành gia! Hãy tưởng tượng phi thuyền của bạn vừa hạ cánh xuống một hành tinh chứa đầy kho báu tri thức. Nhưng tất cả thông tin lại được cất giữ trong những chiếc két sắt khổng lồ, kiên cố. Bạn không thể dùng tay không để mở chúng. Bạn cần một mật mã, một ngôn ngữ để giao tiếp với hệ thống bảo vệ kho báu đó.
Trong thế giới dữ liệu, “kho báu” chính là Cơ sở dữ liệu (Database) và “mật mã” quyền năng nhất chính là SQL (Structured Query Language). Theo Glassdoor, SQL luôn nằm trong top 3 kỹ năng “sống còn” của một nhà khoa học dữ liệu. Nếu không biết SQL, bạn chỉ đang nhìn dữ liệu qua cửa kính. Biết SQL, bạn chính là người làm chủ cuộc chơi.
Mục tiêu của chặng bay này:
• Hiểu bản chất của Dữ liệu, Cơ sở dữ liệu và RDBMS.
• Nắm vững bộ 5 “thần chú” cơ bản: CREATE, SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE.
• Phân biệt các mối quan hệ dữ liệu (1-1, 1-nhiều, nhiều-nhiều).
• Thời gian dự kiến: 3 giờ 55 phút.
🏛️ 2. Lý Thuyết & Khái Niệm: “Bộ Não” Của Phi Thuyền
Trong trạm chỉ huy của HaivanStory, chúng ta phân loại mọi thứ rất rạch ròi:
• Dữ liệu (Data): Là những mẩu tin nhỏ (số, chữ, ảnh).
• Cơ sở dữ liệu (Database): Là cái kho chứa đống mẩu tin đó một cách ngăn nắp.
• DBMS/RDBMS: Là “ông quản kho” thông minh. Ông ấy giúp bạn cất đồ, lấy đồ và bảo vệ kho. Nếu kho được chia thành các bảng liên kết với nhau, ta gọi là RDBMS (Hệ quản trị CSDL quan hệ).
• SQL: Là chiếc bộ đàm để bạn ra lệnh cho “ông quản kho”.
📺 Trạm tiếp sóng (Video bài học):
Video: Tổng quan về SQL trong khoa học dữ liệu
Video: Tổng quan về cơ sở dữ liệu
Video: CREATE
Video: SELECT
Video: COUNT, DISTINCT, LIMIT
Video: INSERT
Video: UPDATE và DELETE
Video: Khái niệm về cơ sở dữ liệu quan hệ
🪄 3. Thực Hành & Vận Dụng: Bộ “Thần Chú” 5 Cấp Độ
Để điều khiển dữ liệu, bạn cần học cách “đọc lệnh” chuẩn xác.
Cấp độ 1: Xây phòng chứa (Lệnh CREATE)
Trước khi chứa đồ, phải xây phòng.
SQL
CREATE TABLE PHI_HANH_GIA (
MaSo int PRIMARY KEY,
HoTen nvarchar(255),
DiemKinhNghiem int
);
Cấp độ 2: Soi đèn tìm báu vật (Lệnh SELECT)
Đây là lệnh bạn dùng nhiều nhất.
• SELECT *: Lấy tất cả (Soi toàn bộ phòng).
• COUNT(): Đếm xem có bao nhiêu món đồ.
• DISTINCT: Loại bỏ những món đồ trùng lặp.
• LIMIT: Chỉ lấy ra một vài món đầu tiên (để tránh bị “ngộp” dữ liệu).
Cấp độ 3: Đưa đồ vào kho (Lệnh INSERT)
SQL
INSERT INTO PHI_HANH_GIA (MaSo, HoTen, DiemKinhNghiem)
VALUES (1, ‘Haivan Story’, 999);
Cấp độ 4 & 5: Sửa chữa và Thanh lý (UPDATE & DELETE)
Hãy cẩn thận! Hai lệnh này luôn cần đi kèm với WHERE (điều kiện), nếu không bạn sẽ làm thay đổi hoặc xóa sạch cả kho đồ đấy!
4. Thực Hành Hands-on (Lab 1)
Để thực sự làm chủ, bạn không thể chỉ nhìn. Hãy bắt tay vào “nấu nướng” dữ liệu trên XAMPP/phpMyAdmin hoặc qua Google Colab.
• Lab 1.2: Thực hiện tạo bảng INSTRUCTOR, chèn dữ liệu giáo viên Rav Ahuja và thực hành truy vấn lọc theo thành phố.
• Thử thách: Hãy thử tìm xem có bao nhiêu giáo viên đến từ ‘Toronto’ bằng lệnh COUNT kết hợp WHERE.
HaivanStory Quiz: Kiểm Tra Hệ Thống (10 Câu)
Bài 6: Sát Hạch SQL Cơ Bản
🌟 5. Câu Chuyện HaivanStory: “Mối Quan Hệ Vũ Trụ”
Bạn có biết vì sao ta gọi là Cơ sở dữ liệu Quan hệ không? Bởi vì trong vũ trụ dữ liệu, không có thực thể nào đứng cô đơn.
• Quan hệ 1-1: Một phi hành gia chỉ có một mã định danh duy nhất.
• Quan hệ 1-Nhiều: Một hành tinh có thể có nhiều phi hành gia thám hiểm.
• Quan hệ Nhiều-Nhiều: Nhiều phi hành gia có thể tham gia nhiều dự án khác nhau.
Việc thiết kế các mối quan hệ này chính xác là bước đầu tiên để xây dựng một “bộ não” AI thông minh. Nếu các bảng không “nói chuyện” được với nhau, dữ liệu sẽ bị rời rạc và vô giá trị.
6. Tổng Kết & Hướng Đi Tiếp Theo
Bạn đã chính thức sở hữu “chìa khóa” SQL. Hãy tự hào vì bạn đã vượt qua một trong những rào cản lớn nhất của ngành dữ liệu.
• Tóm tắt: Bạn đã biết xây kho (CREATE), cất đồ (INSERT), tìm đồ (SELECT) và dọn dẹp (UPDATE/DELETE).
• Bài học tiếp theo: Bài 7 – SQL Nâng Cao. Chúng ta sẽ học cách “ghép” các căn phòng lại với nhau (JOIN) để tạo nên những báo cáo khổng lồ!
📢 Kêu gọi hành động: Đừng để kiến thức nguội lạnh! Hãy comment câu lệnh SELECT đầu tiên bạn chạy thành công xuống dưới để HaivanStory cùng chúc mừng bạn nhé! 🚀
